Dwars door de buurt # Oost brokkelt

Onderstaand artikel verscheen in het novembernummer van Dwars door de buurt. Wil je de hele krant lezen? Deze link stuurt je door

#Oost brokkelt

Vier kraakpanden in Amsterdam Oost staan op de lijst om te worden ontruimd. Het gaat om woningen in de Linnaeusstraat, de Vrolikstraat, de Derde Oosterparkstraat en de Swammerdamstraat. Tegen de tijd dat deze krant uitkomt is dit waarschijnlijk al gebeurd. Dat is pijnlijk, want juist deze panden laten het maatschappelijk nut van kraken duidelijk zien.

Met het bezetten van de huizen ondersteunt kraakgroep Oost huurders die zich verzetten tegen intimiderende vastgoedbedrijven en woningbouwcorporaties. Ook strijden de krakende bewoners tegen de vermindering van het aantal sociale huurwoningen in Oost, tegen de verkrotting en sloop van historische, monumentwaardige panden en tegen speculatie op leegstaande huizen. Bovendien zetten de krakers een uniek cultureel centrum op: ’t Blijvertje.

In de Linnaeusstraat werd twee jaar geleden gekraakt nadat de woningen jarenlang leeg hadden gestaan omdat de eigenaar op de huizen speculeerde.
Behalve de woningnood van de woongroep die de huizen betrok, was het doel van de kraak om de woningen terug te brengen in de sociale huursector. De krakers wonnen de rechtszaak die volgde op de kraak omdat de rechter oordeelde dat de woningen waarschijnlijk leeg zouden blijven na ontruiming. Alle pogingen van de woongroep om tot een huur- of andere overeenkomst te komen wees de eigenaar van de hand. Van plannen met het pand is bovendien nog altijd geen sprake. De gemeente ontruimt hier dus voor leegstand.

Het oude koetshuis in de Swammerdamstraat is nog een typisch voorbeeld van speculatie. Het pand is sinds 2004 doorverkocht voor steeds hogere bedragen (van 560.000 in 2004 tot 874.000 in 2008) zonder dat er onderwijl iets gebeurde met het gebouw. Verschillende holdings vroegen bouw- en sloopvergunningen aan, zonder daadwerkelijk aan de slag te gaan. De huidige eigenaar vroeg in 2009 twee keer een bouwvergunning aan voor exact hetzelfde bizarre nieuwbouwplan dat dus twee keer werd afgewezen door de Welstandscommissie. Begin dit jaar werd een professionele wietplantage ontmanteld in het pand. Sindsdien laat de eigenaar niets meer van zich horen. Na de kraak riep de woongroep de deelraad op om afgegeven bouw- en sloopvergunningen in te trekken, het gebouw monumentstatus te geven en ervoor te zorgen dat het pand weer in gebruik wordt genomen, door de krakers dan wel andere woningzoekenden. Inmiddels heeft het stadsdeel de procedure dit pand tot gemeentemonument te laten verklaren in gang gezet. Door de ontruiming van het koetshuis krijgen de schimmige vastgoedspeculanten tot die tijd alle mogelijkheid het pand te verminken, te laten verkrotten, of er nog langer op te speculeren.

Eind 2009 vroegen enkele leden van de bewonerscommissie Vrolikstraat 268-296 kraakgroep Oost om enkele lege woningen in hun blok te komen bezetten. De eigenaren hadden een splitsingsvergunning aangevraagd om hun huurwoningen in de toekomst te kunnen verkopen. De eigenaren overtraden vervolgens de overlegwet, gaven de huurders geen inzicht in opgevraagde funderingsrapporten en weigerde de tot dan toe vrijwillige Gedragscode Splitsen te ondertekenen die huurderrechten regelt. Daarnaast zetten de ze vervelende antikrakers in het pand en werd huurders beloofd dat zij bij vertrek stadsurgentie konden krijgen, wat niet waar te maken bleek.

Dankzij de kraak werd er voldoende media- en politieke aandacht gevestigd op de situatie en werden de eigenaren gedwongen tot normale onderhandelingen met de bewonerscommissie. Eindelijk werd een gedragscode ondertekend. Bijna twee jaar verder spelen de eigenaren echter nog steeds geen eerlijk spel. Zonder de verplichte toestemming van 70% van de zittende bewoners wordt met medewerking van de wethouder een bouwvergunning aangevraagd en afgegeven. Kortom, de strijd in de Vrolikstraat is nog niet gestreden, en door ontruiming wordt de positie van de huurders ten opzichte van hun wetovertredende huiseigenaar enkel verzwakt.

Ook in de Derde Oosterparkstraat werd gekraakt op verzoek van de bewonerscommissie, inmiddels meer dan vier jaar geleden. Dit was nadat woningbouwcorporatie Ymere de sloop van 60 sociale huurwoningen met bijzondere 19e eeuwse gevels had aangekondigd. De manier waarop de inspraakprocedure verliep riep veel woede op bij de bewoners, die vervolgens in opstand kwamen. Na de kraak werden er samen met architecten alternatieve plannen opgesteld om de originele gevels te behouden, maar die werden door Ymere direct van tafel geveegd. Ondertussen startten de krakers cultureel buurtcentrum ‘t Blijvertje, waar veel buurtbewoners van genoten. Ymere beloofde samen met het stadsdeel om een alternatieve locatie te vinden voor ‘t Blijvertje, maar kwam deze belofte, net als vele andere, niet na. Nu de ontruiming van de Derde Oosterparkstraat op handen is krijgt Ymere vrij baan om de historische gevels te slopen en de sociale huur te vervangen door koopwoningen en huur in de vrije sector.

Het is duidelijk dat het kraakverbod een flinke steun in de rug is voor wetovertredende huiseigenaren, speculerende vastgoedkartels en megalomane woningbouwcorporaties. De dupe zijn niet alleen de krakers die hier actie tegen voeren, maar vooral de huurders die slachtoffer worden van bovengenoemde praktijken, en tevens iedere Amsterdammer die hecht aan historische stadsbouw. Dankzij het kraakverbod worden zij verder in het nauw gedreven in een poging doeltreffend activisme de stad uit te bannen. Zou de overheid niet aan de kant moeten staan van burgers die vechten voor hun rechten?

Beter nieuws is dat het project ‘Op de Valreep’, gevestigd in het voormalige Dierenasyl, nog altijd in populariteit toeneemt. Krakers en buurtbewoners verzorgen er samen een afwisselend programma. Door de deelraad wordt het project feitelijk gedoogd, zij zien de maatschappelijke meerwaarde wel, maar zitten naar eigen zeggen vast aan een wurgcontract met projectontwikkelaar OCP (een samenwerkingscombinatie tussen Ymere, Stadgenoot en Bouwfonds) waaraan het pand is beloofd. Intussen weigert OCP al jaren de omliggende grond te bebouwen, of het pand af te nemen en iets aan de erbarmelijke staat van het pand te doen. De vrijwilligers knapten de boel op en geven er nu een maatschappelijke functie aan, het levende bewijs dat kraken in oost nog springlevend is.
Kijk voor de meest recente activiteiten op http://www.valreep.org
#oost bruist #burgerparticipatie #sociale cohesie #buurtgevoel #zelfredzaam

Sara Best

 

Comments are closed.